Rapor incelemeleri -
AI AEO B2B Pazarlama
B2B Alıcıları Web Sitenize Gelmeden Şirketiniz Hakkında Karar Vermeye Başlıyor
Forrester’ın B2B Buyers Make Zero-Click Number One Araştırması B2B Pazarlama İçin Ne Söylüyor?
B2B şirketler uzun yıllar boyunca dijital pazarlama sistemlerini müşteriyi kendi web sitelerine getirmek üzerine kurdu.
Arama motorlarında görünür olmak istediler.
Reklamlarla trafik oluşturdular.
İçeriklerden web sitesine yönlendirme yaptılar.
Ziyaretçileri formlara taşıdılar.
Web sitesine gelen kişileri yeniden hedeflediler.
İndirilen içerikleri, ziyaret edilen sayfaları ve doldurulan formları satın alma niyetinin göstergeleri olarak değerlendirdiler.
Bu yapıda şirketin dijital etkisi büyük ölçüde ölçülebilir bir ziyaret üzerinden başlıyordu.
Müşteri web sitesine gelir.
Bir içeriği inceler.
Bir form doldurur.
Pazarlama sistemi müşteriyi tanımaya başlar.
Satış ekibi daha sonra bu davranışlara göre devreye girer.
Ancak yapay zekâ destekli yanıt motorları, bu düzeni değiştirmeye başlıyor.
B2B alıcılar artık bilgiye ulaşmak için her zaman şirketlerin web sitelerini tek tek ziyaret etmiyor.
ChatGPT, Microsoft Copilot, Google’ın yapay zekâ destekli arama deneyimleri ve benzeri araçlara soru sorabiliyorlar.
Ürün kategorilerini araştırabiliyorlar.
Alternatif tedarikçileri bulabiliyorlar.
Şirketleri karşılaştırabiliyorlar.
Çözüm modellerinin güçlü ve zayıf yönlerini inceleyebiliyorlar.
Tedarikçi seçim kriterleri oluşturabiliyorlar.
Bir satın alma toplantısına gitmeden önce sorular hazırlayabiliyorlar.
Bütün bunları şirketin web sitesine hiç gelmeden gerçekleştirebiliyorlar.
Forrester’ın B2B Buyers Make Zero-Click Number One başlıklı değerlendirmesi, B2B alıcılarının satın alma süreçlerinde yapay zekâ destekli yanıt motorlarına daha fazla yöneldiğini ortaya koyuyor.
Forrester’a göre kurumsal alıcıların yüzde 61’i şirketleri tarafından sağlanan özel yapay zekâ araçlarını kullanıyor. Kurumsal alıcıların ChatGPT kullanma olasılığı tüketicilerin yaklaşık iki katı, Microsoft Copilot kullanma olasılığı ise yaklaşık dört katı seviyesinde. Forrester ayrıca alıcıların yapay zekâyı daha üretken olmak, daha kısa sürede daha fazla tedarikçiyi değerlendirmek ve daha iyi iş kararları vermek amacıyla kullandığını belirtiyor.
Bu değişim, B2B pazarlama açısından kritik bir noktaya işaret ediyor:
Müşteri şirketinizi araştırıyor olabilir. Ancak bu araştırma web sitenize ziyaret, içerik indirme veya form doldurma olarak yansımayabilir.
Başka bir ifadeyle şirketiniz satın alma kararını etkiliyor olabilir.
Ancak geleneksel pazarlama ölçüm sistemleriniz bu etkiyi göremeyebilir.
Öne Çıkan Bulgular
Forrester’ın zero-click satın alma yaklaşımından B2B şirketler için beş önemli bulgu çıkarılabilir.
Birincisi, yapay zekâ B2B araştırmasının ilk duraklarından biri haline geliyor
B2B satın alma sürecinde ilk araştırmanın nerede başladığı değişiyor.
Geçmişte bir karar verici arama motoruna belirli bir anahtar kelime yazabilir, sonuç sayfasındaki bağlantıları inceleyebilir ve birkaç şirketin web sitesine gidebilirdi.
Bugün aynı karar verici bir yanıt motoruna daha kapsamlı bir soru sorabiliyor:
Türkiye’de üretim şirketleri için en uygun ERP çözümleri hangileri?
Belirli bir sektörde hangi tedarikçiler daha güçlü?
Bir yazılımı seçerken hangi riskleri değerlendirmeliyiz?
Bu ürün grubunda öne çıkan şirketler hangileri?
Belirli bir çözümün alternatifleri nelerdir?
İki tedarikçi arasında hangi farklar bulunuyor?
Yanıt motoru farklı kaynaklardan topladığı bilgileri tek bir cevap içinde sunabiliyor.
Alıcı, on farklı web sitesini ziyaret etmek yerine ilk değerlendirmesini bu cevap üzerinden yapabiliyor.
Forrester’ın başka bir resmi değerlendirmesinde B2B alıcılarının yüzde 89’unun satın alma süreçlerinde üretken yapay zekâ kullandığı belirtiliyor. Forrester, bu davranışın alıcıların daha fazla bilgiyi daha hızlı değerlendirmesine ve satın alma araştırmasının önemli bölümünü satıcıların kontrol ettiği alanların dışında yürütmesine yol açtığını ifade ediyor.
Bu nedenle B2B şirketlerin yalnızca arama sonuçlarında kaçıncı sırada olduğunu takip etmesi yeterli olmayabilir.
Şu sorunun da sorulması gerekir:
Yapay zekâ araçları bizim çözüm kategorimiz hakkında cevap verdiğinde şirketimiz bu cevabın içinde yer alıyor mu?
İkincisi, alıcılar daha fazla tedarikçiyi daha kısa sürede değerlendirebiliyor
Yapay zekâ destekli araştırmanın önemli etkilerinden biri, tedarikçi araştırmasının hızlanmasıdır.
Geleneksel araştırma sürecinde müşteri sınırlı sayıda şirketi inceleyebilir.
Her şirketin web sitesine girmek, ürünlerini anlamak, içeriklerini okumak ve alternatiflerle karşılaştırmak zaman alır.
Yanıt motorları bu araştırmanın önemli bir bölümünü kısaltabiliyor.
Forrester’ın Buyers’ Journey Survey 2025 verilerine göre yanıt motorları B2B alıcılarının yüzde 28’inin araştırmaya daha az zaman ayırmasını sağlıyor. Buna rağmen alıcıların yüzde 57’si daha fazla veya daha önce değerlendirmediği farklı tedarikçileri sürece dahil ediyor.
Bu bulgu B2B şirketler için iki yönlü bir anlam taşıyor.
Bir taraftan daha önce erişilemeyen bir alıcının değerlendirme listesine girme ihtimali artabilir.
Yapay zekâ, alıcının daha önce adını duymadığı bir tedarikçiyi görünür hale getirebilir.
Diğer taraftan rekabet alanı genişleyebilir.
Alıcı daha kısa sürede daha fazla alternatifi karşılaştırabildiği için şirket, yalnızca bilinen birkaç rakiple değil, daha geniş bir tedarikçi grubuyla karşı karşıya kalabilir.
Bu nedenle dijitalde bulunmak artık tek başına yeterli değildir.
Şirketin neden farklı olduğu da açık biçimde anlaşılmalıdır.
Ürün ve hizmet anlatımı çok genel kalıyorsa yapay zekâ şirketi rakipleriyle aynı kategori içinde, benzer bir tanımla sunabilir.
Şirketin özgün değer önerisi, belirli uzmanlık alanları ve kanıtları dijital kaynaklarda açıkça görünmüyorsa alıcı karşılaştırma sırasında gerçek farkı göremeyebilir.
Üçüncüsü, satın alma etkisi web sitesi ziyaretinden bağımsız oluşabiliyor
Zero-click davranışının B2B pazarlama için en zor tarafı görünmezliktir.
Müşteri şirketiniz hakkında bilgi alabilir.
Ürünlerinizi karşılaştırabilir.
Vaka çalışmalarınızdan türetilmiş bilgilere ulaşabilir.
Yöneticilerinizin veya uzmanlarınızın görüşlerini okuyabilir.
Başka kaynaklarda markanız hakkında söylenenleri değerlendirebilir.
Ancak web sitenize gelmeyebilir.
Bu durumda şirketin analiz sistemlerinde ziyaret görünmez.
Kullanıcı yeniden hedefleme listesine girmez.
Bir içerik indirmez.
Forma dönüşmez.
Pazarlama otomasyonunda bir davranış sinyali oluşturmaz.
Buna rağmen şirket hakkında belirli bir karar vermiş olabilir.
Forrester, zero-click davranışının temel problemini alıcı faaliyetinin azalması olarak değil, bu faaliyetin pazarlama sistemleri açısından görünmez hale gelmesi olarak tanımlıyor. Kamusal yanıt motorlarındaki sorgular, şirket içi yapay zekâ araçlarındaki araştırmalar ve alıcı destek ajanlarının gerçekleştirdiği etkileşimler klasik pazarlama panellerinde görünmüyor.
Dolayısıyla web sitesi trafiğinin azalması her zaman şirketin pazardaki etkisinin azaldığını göstermeyebilir.
Müşteri araştırması başka bir ortamda devam ediyor olabilir.
Ancak bunun tersi de mümkündür.
Şirket web sitesi trafiği üretmese de yapay zekâ yanıtlarında güçlü biçimde yer alıyor olabilir.
Ya da trafik üretirken yanıt motorlarında tamamen görünmez kalabilir.
Bu nedenle B2B pazarlamanın görünürlük anlayışı web sitesi ziyaretiyle sınırlı kalmamalıdır.
Dördüncüsü, SEO’dan AEO’ya doğru yeni bir görünürlük alanı oluşuyor
Forrester, şirketlerin geleneksel arama motoru optimizasyonundan tamamen vazgeçmesini önermiyor.
Ancak yalnızca SEO ile yetinmenin artık yeterli olmayacağını belirtiyor.
Geleneksel SEO’nun temel amacı, şirket sayfasını arama sonuçlarında görünür hale getirmek ve kullanıcının bağlantıya tıklamasını sağlamaktır.
Answer Engine Optimization, yani AEO yaklaşımında ise amaç şirketin, ürünün, uzmanlığın veya içeriğin yapay zekâ tarafından oluşturulan cevaplarda doğru, olumlu ve güvenilir biçimde yer almasını sağlamaktır.
Burada şirketin yalnızca kendi sayfasının sıralaması önemli değildir.
Yanıt motorlarının hangi kaynaklardan yararlandığı önemlidir.
Şirket hakkında farklı alanlarda nasıl konuşulduğu önemlidir.
Uzman görüşleri, müşteri deneyimleri ve sektörel yayınlardaki görünürlük önemlidir.
İçeriklerin açık sorulara ne kadar net cevap verdiği önemlidir.
Web sitesindeki bilgilerin teknik olarak erişilebilir ve anlaşılır olması önemlidir.
Forrester, AI destekli araştırmanın şirketleri trafik oluşturmaktan görünürlük oluşturmaya doğru yönelteceğini belirtiyor. B2B pazarlamacıların SEO’dan AEO’ya doğru genişlemesi ve yalnızca Google için değil, farklı yanıt motorları için de görünürlük geliştirmesi gerektiğini vurguluyor.
Ancak AEO yalnızca sayfalara yeni anahtar kelimeler eklemek değildir.
Yanıt motorları sorulara doğrudan, anlaşılır ve güvenilir cevaplar arar.
Şirketin içeriği yalnızca kurumsal sloganlardan oluşuyorsa bu araçlar içeriğin gerçek anlamını çıkarmakta zorlanabilir.
“Yenilikçi çözümler sunuyoruz” gibi genel ifadeler şirketin hangi problemde, kim için ve nasıl değer ürettiğini açıklamaz.
Bu nedenle AEO, teknik bir SEO uzantısı olmanın ötesinde mesaj, içerik, otorite ve güven çalışmasıdır.
Beşincisi, şirketin dijital itibarı kendi web sitesinin dışına taşınıyor
Yanıt motorları yalnızca şirketin kendi web sitesindeki bilgilere dayanmaz.
Üçüncü taraf yayınlardan yararlanabilir.
Müşteri değerlendirmelerini dikkate alabilir.
Sektörel haberlerden, uzman görüşlerinden, topluluklardan ve farklı dijital kaynaklardan bilgi toplayabilir.
Forrester’a göre zero-click görünürlükte geleneksel kaynak otoritesi önemini korurken özgün ve insana dayalı kaynakların etkisi de artıyor. Uzman görüşleri, kullanıcı deneyimleri ve müşteri sesleri yapay zekâ cevaplarının şekillenmesinde önemli rol oynayabiliyor.
Bu durum şirketin kendi hakkında ne söylediği ile pazarın şirket hakkında ne söylediği arasındaki farkı daha önemli hale getiriyor.
Şirket web sitesinde kendisini sektör lideri olarak tanımlayabilir.
Ancak bunu destekleyen bağımsız bir yayın, müşteri referansı, uzman görüşü veya kanıt bulunmuyorsa yapay zekâ bu iddiayı güçlü biçimde aktarmayabilir.
Şirket ürününü farklı olarak tanımlayabilir.
Ancak dijital kaynaklardaki anlatımlar şirketi rakipleriyle aynı biçimde tanımlıyorsa alıcı gerçek bir fark görmeyebilir.
Bu nedenle B2B görünürlüğü yalnızca sahip olunan kanallarda içerik yayınlama meselesi değildir.
Şirketin sektörde hangi kavramlarla, hangi uzmanlıkla ve hangi kanıtlarla ilişkilendirildiği meselesidir.
B2B Firmalar İçin Anlamı
Forrester’ın zero-click yaklaşımı, B2B şirketlerin pazarlamayı değerlendirme biçimini önemli ölçüde etkiliyor.
Bugüne kadar birçok pazarlama sistemi şu akışa göre yönetildi:
İçerik yayınlanır.
Arama motoru veya reklam üzerinden trafik gelir.
Ziyaretçi web sitesinde davranış gösterir.
Bu davranış ölçülür.
Form dolduran veya içerik indiren kişiler satış sürecine alınır.
Zero-click araştırma arttığında bu akışın ilk bölümü görünmez hale gelebilir.
Alıcı araştırır.
Şirketleri karşılaştırır.
Bir kısa liste oluşturur.
Bazı tedarikçileri eler.
Ancak bu süreç şirketlerin web sitelerinin dışında gerçekleşir.
Şirketin alıcı üzerinde etkisi olabilir.
Fakat pazarlama raporunda ziyaret veya dönüşüm görünmeyebilir.
Bu durum pazarlamanın gerçekten etkisiz olduğu anlamına gelmeyebilir.
Ölçüm modelinin alıcının yeni davranışını göremediği anlamına gelebilir.
Ancak şirketlerin bu gerçeği, bütün trafik düşüşlerini açıklayan kolay bir bahaneye dönüştürmemesi gerekir.
Zero-click ortamında görünmez kalan bir şirket gerçekten etki kaybediyor da olabilir.
Bu nedenle yalnızca “Trafik artık önemli değil” demek doğru değildir.
Asıl ihtiyaç görünürlük, itibar, talep ve ticari sonucu birlikte değerlendiren daha geniş bir ölçüm modelidir.
Ayrıca web sitesinin rolü ortadan kalkmaz.
Forrester, web sitesinin trafik ve lead toplama merkezinden giderek bilgi dağıtım merkezine dönüşeceğini belirtiyor. Web sitesinin önemli ziyaretçileri yalnızca insanlar olmayacak. Yapay zekâ destekli arama ve araştırma ajanları da sitedeki bilgileri okuyacak, sınıflandıracak ve alıcılara aktaracak.
Bu nedenle şirket web sitesini daha az önemli hale getiren bir gelişmeyle karşı karşıya değildir.
Web sitesinin işlevini değiştiren bir gelişmeyle karşı karşıyadır.
Site yalnızca insan ziyaretçiyi ikna etmeye çalışmamalıdır.
Şirket hakkında doğru bilgi arayan makineler için de açık, düzenli ve anlaşılır bir kaynak olmalıdır.
Solutionz Yorumu
Solutionz açısından Forrester’ın zero-click araştırmasının en önemli mesajı, B2B pazarlamanın yalnızca trafik üretme işi olmaktan çıktığıdır.
Uzun yıllar boyunca dijital pazarlama performansı büyük ölçüde görülebilir etkileşimler üzerinden değerlendirildi.
Kaç kişi web sitesine geldi?
Kaç sayfa görüntülendi?
Kaç form dolduruldu?
Kaç içerik indirildi?
Kaç ziyaretçi yeniden hedeflendi?
Bu göstergeler hâlâ değerlidir.
Ancak alıcıların araştırma sürecinin önemli bölümü yanıt motorlarında gerçekleşmeye başladığında müşteri etkisinin tamamını göstermez.
Şirketin web sitesine hiç gelmeyen bir alıcı, şirket hakkında oldukça kapsamlı bilgi edinmiş olabilir.
Yapay zekâ aracına şirketi rakiplerle karşılaştırmasını istemiş olabilir.
Referanslarını, uzmanlık alanlarını ve ürünlerini değerlendirmiş olabilir.
Bu araştırma sonucunda şirketi kısa listeye almış veya tamamen elemiş olabilir.
Şirket açısından kritik olan artık yalnızca müşteriyi web sitesine getirmek değildir.
Müşterinin araştırdığı her yerde doğru biçimde temsil edilmektir.
Bu da tek bir ekibin veya tek bir kanalın çalışmasıyla oluşmaz.
Web sitesi açık ve güçlü bilgi sunmalıdır.
İçerikler alıcıların gerçek sorularına cevap vermelidir.
Müşteri hikâyeleri ve vaka çalışmaları iddiaları kanıtlamalıdır.
Yöneticilerin ve uzmanların görüşleri sektörel otorite oluşturmalıdır.
PR ve üçüncü taraf yayınlar bağımsız güven sinyalleri üretmelidir.
Sosyal medya şirketin güncel bakış açısını görünür hale getirmelidir.
Teknik ekip web sitesinin taranabilirliğini ve bilgi mimarisini desteklemelidir.
Satış ekibi ise dijital araştırma sonunda gelen daha bilgili müşteriye genel şirket sunumu yapmak yerine bağlam ve danışmanlık sunmalıdır.
Buradaki temel ihtiyaç daha fazla içerik üretmek değildir.
Şirket hakkında dijital ortamda oluşan bilginin ortak bir stratejik anlatı etrafında yönetilmesidir.
Şirketin web sitesi başka bir dil kullanırken yöneticileri başka, satış ekibi ise bambaşka bir değer önerisi anlatıyorsa yapay zekâ sistemleri de parçalı bir şirket resmi oluşturabilir.
Bir sayfada şirket teknoloji sağlayıcısı olarak anlatılırken başka bir içerikte danışman, üçüncü bir yerde ürün satıcısı olarak konumlanıyorsa şirketin pazardaki anlamı belirsizleşebilir.
Zero-click ortamı bu dağınıklığı gizlemez.
Daha görünür hale getirebilir.
Bu nedenle orkestrasyon ihtiyacı yalnızca kanalların birlikte kampanya yürütmesiyle ilgili değildir.
Şirketin web sitesi, içerikleri, PR görünürlüğü, uzman görüşleri, müşteri kanıtları, satış mesajları ve teknik dijital yapısının ortak bir anlam üretmesiyle ilgilidir.
Uygulanabilir Çıkarımlar
Forrester’ın zero-click yaklaşımı karşısında B2B şirketlerin dijital pazarlama ve iletişim sistemlerini birkaç alanda yeniden değerlendirmesi gerekir.
Öncelikle, şirketin AI yanıt motorlarındaki mevcut görünürlüğü araştırılmalıdır
Şirketler yalnızca Google’daki sıralamalarını takip etmemelidir.
Hedef müşterilerin sorabileceği gerçek sorular belirlenmelidir.
Örneğin:
Bu kategoride öne çıkan şirketler hangileri?
Belirli bir sektörde hangi çözümler kullanılabilir?
X şirketinin alternatifleri nelerdir?
Bu ürünü seçerken hangi kriterlere bakılmalıdır?
Şirketimizin güçlü ve zayıf yönleri nelerdir?
Belirli bir ihtiyaca hangi tedarikçiler cevap veriyor?
Bu sorular farklı yanıt motorlarında test edilmelidir.
Şirket cevaplarda yer alıyor mu?
Hangi bağlamda anlatılıyor?
Rakipler nasıl konumlandırılıyor?
Şirket hakkında hatalı veya eksik bilgi bulunuyor mu?
Hangi kaynaklara atıf yapılıyor?
Bu çalışma, şirketin kontrolü dışında oluşan dijital algıyı anlamaya yardımcı olur.
İkinci olarak, web sitesi kurumsal sloganlardan açık bilgi yapısına geçirilmelidir
Yanıt motorlarının şirketi doğru anlaması için web sitesinde şu bilgiler açık olmalıdır:
Şirket ne yapıyor?
Hangi problemleri çözüyor?
Hangi sektörlere hizmet veriyor?
Kimler için uygun?
Hangi ürün ve hizmetleri sunuyor?
Alternatiflerden nasıl ayrılıyor?
Hangi kullanım senaryolarında değer üretiyor?
Uygulama süreci nasıl ilerliyor?
Hangi sonuçları destekliyor?
Bunu gösteren hangi kanıtlar bulunuyor?
“Uçtan uca yenilikçi çözümler” veya “müşteri odaklı hizmet” gibi herkesin kullanabileceği genel ifadeler şirketin farklılığını açıklamaz.
İçerik açık, somut ve sektörel dile yakın olmalıdır.
Üçüncü olarak, içerikler gerçek alıcı soruları üzerinden yapılandırılmalıdır
Zero-click dünyasında içeriklerin yalnızca anahtar kelime içermesi yeterli değildir.
Alıcının sorduğu soruya doğrudan ve güvenilir cevap vermesi gerekir.
İçerik planında şu formatlara yer verilebilir:
- Karşılaştırma içerikleri
- Seçim kriterleri
- Uygulama rehberleri
- Risk analizleri
- Sık sorulan sorular
- Alternatif çözüm değerlendirmeleri
- Vaka çalışmaları
- Yatırım geri dönüşü açıklamaları
- Sektörel kullanım senaryoları
- Uzman görüşleri
- Araştırma ve rapor yorumları
Bu içerikler yalnızca yanıt motorlarında görünmek için değil, alıcının kararını gerçekten kolaylaştırmak için hazırlanmalıdır.
Dördüncü olarak, üçüncü taraf görünürlüğü sistematik hale getirilmelidir
Şirketin kendi web sitesinde güçlü içerik üretmesi önemlidir.
Ancak yapay zekâ yanıtlarında yalnızca şirketin kendi iddiaları değil, bağımsız kaynaklar da etkili olabilir.
Bu nedenle şu alanlar desteklenmelidir:
- Sektörel yayınlarda uzman görüşleri
- Müşteri başarı hikâyeleri
- Referans açıklamaları
- İş ortaklığı duyuruları
- Güvenilir platformlarda şirket profilleri
- Etkinlik ve konferans görünürlüğü
- Bağımsız araştırmalar
- Uzman yöneticilerin içerikleri
- Müşteri savunuculuğu
- Ürün değerlendirme platformları
Amaç yapay zekâ araçlarını manipüle etmek değildir.
Şirketin gerçek uzmanlığını ve müşteri değerini doğrulayabilecek güvenilir bir dijital iz oluşturmaktır.
Beşinci olarak, SEO çalışmaları bırakılmamalı ancak AEO ile genişletilmelidir
Forrester, yapay zekâ cevaplarının önemli bölümünün geleneksel arama sonuçlarından ve güvenilir dijital kaynaklardan beslendiğini belirtiyor. Bu nedenle SEO önemini kaybetmez. Ancak hedef yalnızca arama sonuçlarında ilk sıraya çıkmak olmamalıdır. Şirketin yanıt motorlarının yararlandığı kaynaklar arasında geniş ve tutarlı biçimde yer alması hedeflenmelidir.
Teknik olarak şu alanlar önem kazanır:
- Açık sayfa başlıkları
- Soru-cevap yapıları
- Güçlü iç bağlantılar
- Düzenli bilgi mimarisi
- Yapılandırılmış veriler
- Güncel içerik
- Kaynak ve kanıt kullanımı
- Uzman yazar görünürlüğü
- Hızlı ve erişilebilir web deneyimi
- Konu kümeleri
Ancak teknik iyileştirmeler zayıf içeriği tek başına güçlü hale getirmez.
İçeriğin özgün, güvenilir ve faydalı olması gerekir.
Altıncı olarak, web sitesi performansı yalnızca trafik üzerinden değerlendirilmemelidir
Zero-click ortamında trafik düşebilir.
Ancak siteye gelen ziyaretçilerin niteliği artabilir.
Forrester, yapay zekâ destekli aramadan gelen trafiğin daha düşük hacimli ancak daha bilinçli, daha ilgili ve daha yüksek dönüşüm potansiyeline sahip olabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle şirketler şu göstergeleri birlikte incelemelidir:
- Organik trafik
- AI kaynaklı yönlendirme trafiği
- Marka aramalarındaki değişim
- Doğrudan trafik
- Teklif ve toplantı taleplerinin niteliği
- Satış görüşmesine gelen müşterilerin bilgi seviyesi
- Kısa listeye girme oranı
- Marka ve ürünlerin AI cevaplarında görünme sıklığı
- Atıf yapılan kaynaklar
- Satış süresindeki değişim
- Dönüşüm kalitesi
Trafik hâlâ önemlidir.
Ancak tek başına pazarlama etkisini temsil etmez.
Yedinci olarak, pazarlama ölçüm modeli görünmeyen etkiyi kabul edecek şekilde geliştirilmelidir
Zero-click davranışı, pazarlamanın katkısını yalnızca tıklama ve form üzerinden ölçmeyi zorlaştırır.
Forrester, AI destekli araştırmanın engagement odaklı pazarlama ölçüm modelinin temelini zorlayacağını belirtiyor. Çünkü şirketin alıcı üzerinde oluşturduğu tercih ve görünürlük, pazarlama sistemlerinde doğrudan bir etkileşim olarak görünmeyebilir.
Şirketler bu nedenle yalnızca son tıklama veya doğrudan lead üretimiyle sınırlı olmayan göstergeler geliştirmelidir.
Örneğin:
- Hedef hesaplarda marka bilinirliği
- Satış görüşmelerinde markanın önceden tanınma oranı
- Kısa listeye davet edilme
- Doğrudan marka talebi
- Yönetici ve uzman içeriklerinin sektörel etkisi
- Müşteri görüşmelerinde hangi kaynakların etkili olduğunun sorulması
- Kazanılan ve kaybedilen fırsatlarda algı nedenleri
- AI cevaplarındaki görünürlük ve doğruluk
Bu ölçümler klasik trafik analizinin yerini tamamen almaz.
Ancak görünmeyen karar sürecini daha iyi anlamaya yardımcı olur.
Stratejik Kapanış
Forrester’ın araştırması, B2B alıcıların şirketleri araştırma biçiminin köklü şekilde değişmeye başladığını gösteriyor.
Alıcılar artık bilgiye ulaşmak için her zaman şirketlerin web sitelerine gitmiyor.
Yanıt motorlarına sorular soruyor.
Ürün ve hizmet kategorilerini araştırıyor.
Tedarikçileri karşılaştırıyor.
Alternatifleri değerlendiriyor.
Şirketlerin güçlü ve zayıf yönleri hakkında fikir edinmeye çalışıyor.
Bütün bunları gerçekleştirdikten sonra web sitesine gelebiliyor.
Bazı durumlarda ise hiç gelmiyor.
Bu nedenle B2B şirketlerin yalnızca şu soruyu sorması yeterli değildir:
Web sitemize kaç kişi geliyor?
Daha kritik soru şudur:
Müşteri şirketimizi araştırdığında, web sitemize gelmeden önce hakkımızda ne öğreniyor?
Şirketimiz doğru kategoride mi anlatılıyor?
Uzmanlığımız görünür mü?
Alternatiflerden farkımız anlaşılabiliyor mu?
Müşteri kanıtlarımız bulunabiliyor mu?
Yapay zekâ araçları hakkımızda doğru bilgi sunuyor mu?
Şirketimiz önerilen tedarikçiler arasında yer alıyor mu?
Yoksa dijital olarak var olmamıza rağmen yeni karar ortamında görünmez mi kalıyoruz?
Zero-click satın alma web sitesinin sonu değildir.
Web sitesinin ve dijital içeriğin rolünün değişmesidir.
Web sitesi artık yalnızca ziyaretçi çekip form toplamak için çalışan bir alan olmayacaktır.
Şirket hakkında doğru bilginin üretildiği, yapılandırıldığı ve dijital ekosisteme dağıtıldığı temel merkezlerden biri olacaktır.
B2B pazarlama da yalnızca tıklama yaratma işi olmaktan çıkacaktır.
Şirketin alıcının araştırdığı bütün alanlarda doğru, güvenilir ve farklı bir anlamla görünmesini sağlama işi haline gelecektir.
Bu değişime uyum sağlayan şirketler daha az ziyaretçiye rağmen daha bilgili ve daha hazır alıcılarla karşılaşabilir.
Uyum sağlayamayan şirketler ise güçlü ürünlere, deneyime ve referanslara sahip olsalar bile alıcının ilk değerlendirmesine hiç giremeyebilir.
B2B’de yeni rekabet yalnızca arama sonuçlarında ilk sırada çıkmak değildir.
Alıcı karar vermek için bir yanıt aradığında, o yanıtın içinde doğru biçimde yer alabilmektir.
Referans Alınan Kaynaklar ve Tam Web Adresleri
Forrester, “B2B Buyers Make Zero-Click Number One”
Yazar: John Buten
Yayın tarihi: 22 Ocak 2026
Forrester, B2B alıcıların satın alma süreçlerinde yanıt motorlarına daha fazla yöneldiğini, şirketlerin trafik üretme yaklaşımından görünürlük üretme yaklaşımına geçmesi gerektiğini ve SEO çalışmalarını AEO ile genişletmesi gerektiğini açıklamaktadır.
Tam web adresi:
https://www.forreser.com/blogs/b2b_buyers_make_zero_click_buying_number_one
Forrester, “Will Zero-Click Search Kill My B2B Website?”
Yazar: John Buten
Yayın tarihi: 17 Haziran 2025
Forrester, B2B alıcıların yüzde 89’unun satın alma sürecinde üretken yapay zekâ kullandığını, AI destekli aramanın organik trafik yapısını değiştireceğini ve web sitelerinin bilgi dağıtım merkezi rolünün güçleneceğini açıklamaktadır.
Tam web adresi:
https://www.forrester.com/blogs/will-zero-click-search-kill-my-b2b-website/
Forrester, “What Can I Do To Appear In Zero-Click Search?”
Yazar: John Buten
Yayın tarihi: 10 Temmuz 2025
Forrester, SEO’nun önemini koruduğunu ancak şirketlerin AI cevaplarında daha geniş görünürlük oluşturması gerektiğini, otorite kadar özgünlük ve insan kaynaklı güven sinyallerinin de önem kazandığını açıklamaktadır.
Tam web adresi: https://www.forrester.com/blogs/what-can-i-do-to-appear-in-zero-click-search/
Forrester, “From Keywords To Context: Impact And Opportunity For AI-Powered Search In B2B Marketing”
Yayın tarihi: 2 Ekim 2025
Forrester, AI destekli aramanın yalnızca inbound pazarlamayı değil, B2B büyüme sisteminin tamamını etkilediğini ve içerik otoritesi, güven, üçüncü taraf görünürlüğü ve anlamlı etkileşimin önemini açıklamaktadır.
Tam web adresi: https://www.forrester.com/blogs/from-keywords-to-context-impact-and-opportunity-for-ai-powered-search-in-b2b-marketing/
Forrester, “The Marketer’s Guide To Answer Engine Optimization”
Yayın tarihi: 24 Kasım 2025
Forrester’ın Buyers’ Journey Survey 2025 verilerine göre yanıt motorları alıcıların yüzde 28’inin araştırma süresini azaltırken, yüzde 57’sinin daha fazla veya farklı tedarikçiyi değerlendirmesine yardımcı olmaktadır.
Tam web adresi: https://www.forrester.com/blogs/from-prompts-to-presents-the-marketers-guide-to-answer-engine-optimization/
